Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Tin tức sự kiện

 
    Thống kê truy cập
Số lượt truy cập: 218630
Kinh tế
SARS-CoV-2: Hệ lụy địa chính trị, kinh tế toàn cầu và một số tác động đến Việt Nam
Thứ 7, Ngày 21/03/2020, 13:00 | Ngọc Thuận
Cho đến nay, dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do vi rut cô-rô-na chủng mới gây ra (SARS-CoV-2) vẫn diễn biến phức tạp. Tuy vẫn còn sớm để đưa ra các đánh giá về tác động của dịch SARS-CoV-2 đối với địa chính trị và kinh tế toàn cầu, song triển vọng không mấy sáng của kinh tế thế giới thì đã rõ ràng. Trước ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch SARS-CoV-2, chính phủ nhiều nước đã hành động để ứng phó với các thách thức mới.

anh minh hoa.jpg 

Ảnh minh họa

Hệ lụy địa chính trị và kinh tế toàn cầu từ SARS-CoV-2

Dịch SARS-CoV-2 bắt nguồn từ Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc cuối tháng 12/2019, hiện tiếp tục diễn biến phức tạp.

Dịch SARS-CoV-2 bùng phát vào thời điểm đà tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đang chậm lại, nợ công tăng lên, nhu cầu nội địa suy giảm và cuộc chiến thương mại với Mỹ vẫn tiếp diễn. Ngày 15/01/2020 Trung Quốc và Mỹ đã ký kết thỏa thuận thương mại giai đoạn 1, bước đầu cho việc kết thúc cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau đó, dịch SARS-CoV-2 đã bắt đầu trở nên nghiêm trọng.

Theo thống kê, kinh tế Trung Quốc quý I/2020 thiệt hại gần 1.000 tỷ nhân dân tệ (143.1 tỷ USD), khoảng 1% GDP của nước này do dịch SARS-CoV-2 gây ra. Việc Chính phủ Trung Quốc thực hiện đóng cửa Vũ Hán và một số thành phố khác ở tỉnh Hồ Bắc trong thời gian dài, hủy bỏ các sự kiện lớn và cho phép trả vé máy bay miễn phí nhằm giảm thiểu số lượng các chuyến đi trong nước và cần thiết để hạn chế sự lây lan của dịch bệnh nhưng cũng tạo ra "cú giáng mạnh" đối với nền kinh tế nước này.

Ngành lữ hành và du lịch là những lĩnh vực đầu tiên chịu tác động từ việc hàng nghìn chuyến bay và yêu cầu đặt phòng khách sạn bị hủy. Các thị trường hàng hóa cũng nằm trong danh sách những nạn nhân đầu tiên. Giá dầu đã giảm 15% kể từ đầu năm 2020. Giá các kim loại như: đồng, nikel và quặng sắt cũng giảm. Việc đóng cửa hàng nghìn nhà máy ở Trung Quốc đồng nghĩa với việc hoạt động sản xuất sẽ bị gián đoạn, không chỉ ở Trung Quốc, mà còn ở các nước sử dụng linh kiện do Trung Quốc sản xuất ở khắp các lục địa.

Hãng Apple đã đóng cửa các văn phòng, cửa hàng và đang nỗ lực tìm kiếm các nhà cung ứng mới sau khi hàng Foxconn có hợp đồng lắp ráp nhiều sản phẩm của hãng này. Starbucks đã đóng cửa hơn 2.000 cửa hàng tiêu thụ sản phẩm, số lượng cửa hàng McDonald's bị đóng cửa cũng lên đến vài trăm. Google, Disney và lkea đã ngừng hoạt động ở Trung Quốc. Các hãng sản xuất ô tô, đồ gia dụng và máy bay, trong đó có Boeing và Airbus cũng trong tình trạng tương tự. Hầu hết các hãng hàng không đều đã ngừng hoặc giảm các chuyến bay đến/đi từ Trung Quốc.

Dịch SARS-CoV-2 gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng và các ngành sản xuất trên toàn cầu trong bối cảnh nhiều nhà máy, công ty tại Trung Quốc đang bị tê liệt, trong khi Trung Quốc vốn là "công xưởng thế giới" và là quốc gia xuất khẩu số một thế giới về hàng hóa trung gian cho các ngành công nghiệp. Các nhà phân tích của Bloomberg cho biết, hàng hóa trung gian của Trung Quốc hiện chiếm tỷ trọng tới 40% chuỗi cung ứng tại châu Á. Mỹ cũng phải nhập khẩu 10% hàng hóa trung gian từ các nhà máy của Trung Quốc.

Việc chuỗi cung ứng của Trung Quốc bị gián đoạn bởi SARS-CoV-2 đã gây ra hệ lụy với chính nền kinh tế Trung Quốc. Từ năm 2019, đã xuất hiện làn sóng các công ty dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc vì chiến tranh thương mại. Hiện tại, xu hướng chuyển khỏi Trung Quốc càng gia tăng trong bối cảnh các nhà sản xuất lo ngại dịch bệnh tại đây còn kéo dài. Tổ chức xếp hạng Moody's đã hạ dự đoán Trung Quốc từ mức 5.7% xuống còn 5.2% trong năm 2020.

Không những ảnh hưởng đến Trung Quốc, dịch SARS-CoV-2 còn khiến các quốc gia và vùng lãnh thổ khác phải chứng kiến tác động. Tập đoàn hàng không dân dụng Hồng Kông Cathay Pacific phải cho 27.000 nhân viên nghỉ việc trong ba tuần; Hãng xe Hyundai tạm đóng cửa tất cả các nhà máy tại Hàn Quốc trong một tuần; Ngành khách sạn tại Pháp cũng bắt đầu thấm "đòn" vì dịch bệnh đang hoành hành tại Trung Quốc; Ngành du lịch của Nhật Bản ước tính có thể thiệt hại 1.29 tỷ USD trong quý I/2020.

Giới chuyên gia dự báo dịch bệnh nguy hiểm này có thể tác động tiêu cực lâu dài đến một số ngành kinh tế và tạo lực cản đáng kể với nhiều nền kinh tế lớn của châu Á. Báo The Economist cho rằng, du lịch toàn cầu sẽ mất tới 80 tỷ USD vì vắng khách Trung Quốc. Thiệt hại nặng nhất là các nước ASEAN bởi 20 điểm đến yêu thích hàng đầu của khách Trung Quốc đều ở khu vực này. Khách du lịch Trung Quốc tới ASEAN sẽ giảm khoảng 30-40%, dẫn tới thiệt hại doanh thu khoảng 7 tỷ USD. Riêng ngành du lịch của Trung Quốc sẽ không hồi phục đến quý I/2020, nhất là các tour du lịch nước ngoài.

Trước sự lan rộng và diễn biến phức tạp của dịch SARS-CoV-2, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) nhận định, kinh tế thế giới có thể suy giảm khó lường. Ngày 16/02/2020, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cảnh báo, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể suy giảm ở mức từ 0.1 - 0.2% do tác động của dịch. Trước đó, hồi tháng 1, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2020 xuống còn 3.3%, giảm 0.1% so với mức dự báo trước đó.

Không chỉ ảnh hưởng về kinh tế, dịch SARS-CoV-2 còn tác động tiêu cực về mặt chính trị - xã hội. Một số phản ứng thái quá đã chạm tới ranh giới của sự kỳ thị người Trung Quốc cũng như các nước châu Á khác. Các phương tiện truyền thông đưa rất nhiều thông tin về phản ứng quyết liệt (của người dân các nước khác) đối với người Trung Quốc và người nước ngoài gốc Trung Quốc (Ca-na-đa, Pháp, Mỹ…). Đặc biệt, các công dân Pháp gốc châu Á bị phân biệt trên các phương tiện giao thông công cộng.

Đã xuất hiện những ý kiến cho rằng SARS-CoV-2 do con người tạo ra nhằm gây tổn hại cho Trung Quốc. Chẳng hạn, có chính trị đã tuyên bố rằng vi rút nguy hiểm này do người Mỹ tạo ra để chống lại Trung Quốc. Trong khi đó, lại có những cáo buộc Chính phủ Mỹ đã phát tán vi rút cúm gia cầm H7N9 vào Trung Quốc để tiến hành chiến tranh sinh học. Một phiên bản khác của thuyết âm mưu đang được lan truyền trên mạng xã hội - SARS-CoV-2 do một "chương trình vũ khí sinh học bí mật" của Trung Quốc hay Viện vi rút học Vũ Hán tạo ra.

Trên thực tế, chính phủ Trung Quốc hết sức xem trọng phòng, chống dịch SARS-CoV-2 và đã thực thi các biện pháp toàn diện và nghiêm ngặt nhất. Nhiều chính phủ khác đang hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Trung Quốc để kiềm chế sự bùng phát của dịch bệnh. Ai Cập, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, EU, UNICEF… tích cực tham gia vào các hoạt động hỗ trợ Trung Quốc chống dịch bằng việc cung cấp thiết bị, vật tư và dụng cụ y tế dự phòng; trang phục bảo hộ, khẩu trang y tế, hàng cứu trợ.

Tại Nhật Bản, Thủ tướng Shin-dô A-bê yêu cầu các bộ trưởng đề ra các biện pháp sử dụng khoản dự trữ trong ngân sách nhà nước và triển khai các biện pháp này càng sớm càng tốt. Nhà lãnh đạo Nhật Bản cam kết sẽ nỗ lực hết sức để giải quyết tác động này đối với nền kinh tế. Nhiều sự kiện lớn đã buộc phải hủy bỏ như một biện pháp phòng ngừa, chẳng hạn như giải chạy Marathon Tô-ki-ô.

Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc cũng công bố sẽ hỗ trợ 250 tỷ Won (211.3 triệu USD) cho các doanh nghiệp chịu thiệt hại bởi dịch SARS-CoV-2. Đối tượng được hỗ trợ là các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong những ngành nghề gặp thiệt hại về kinh doanh do tiêu dùng giảm như du lịch, biểu diễn hoặc chịu thiệt hại do các đối tác chính chậm cung ứng hoặc gặp trở ngại trong xuất nhập khẩu nguyên vật liệt, hàng hóa với Trung Quốc.

Bộ trưởng Tài chính Ma-lai-xi-a, Lim Guan Eng cho biết, chính phủ nước này công bố gói kích cầu kinh tế nhằm đối phó với những tác động do SARS-CoV-2 gây ra. Theo các chuyên gia kinh tế, Chính phủ Ma-lai-xi-a cần phải chi từ 10 đến 15 tỷ Ring-gít (2.5 đến 3.8 tỷ USD) nhằm ngăn chặn sự giảm tốc của nền kinh tế do ảnh hưởng xấu từ sự bùng nổ dịch bệnh, nhất là ngành du lịch của nước này.

Tác động của dịch SARS-CoV-2 đến Việt Nam và giải pháp ứng phó

Thực hiện các ý kiến chỉ đạo của Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ, với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương, sự đồng hành với ý thức trách nhiệm cao của người dân trong việc hợp tác cùng chính quyền thực hiện các giải pháp phòng, chống dịch bệnh, nước ta đã kiểm soát tốt tình hình. Bộ Y tế đã ký Quyết định về việc công bố hết dịch SARS-CoV-2 tại Khánh Hòa. Tỉnh Thanh Hóa cũng chính thức đề nghị công bố hết dịch.

Tuy nhiên, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá, diễn biến của dịch SARS-CoV-2 rất nhanh, nghiêm trọng, phức tạp, khó lường, đã, đang và sẽ ảnh hưởng toàn diện đến tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội của Việt Nam, ảnh hưởng tới tâm lý người dân, gây thiếu hụt lao động tức thời, gián đoạn chuỗi cung ứng và lưu chuyển thương mại, sản xuất kinh doanh bị đình trệ. Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Cộng nghệ, GDP Việt Nam có thể sẽ giảm xuống dưới mốc 6% do ảnh hưởng của dịch SARS-CoV-2.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư "Việt Nam có độ mở của nền kinh tế lớn và có đường biên giới dài với Trung Quốc, chắc chắn sẽ chịu những ảnh hưởng không nhỏ". Về kim ngạch xuất nhập khẩu, trong trường hợp dịch bệnh kéo dài hết quý II/2020, ước tính kim ngạch quý II/2020 chỉ đạt 58.5 tỷ USD xuất khẩu, giảm 8.1%, nhập khẩu đạt 61 tỷ USD, giảm 3.1% so với cùng kỳ năm 2019. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2020 có thể tăng 3.96% so với cùng kỳ năm 2019 nếu dịch kết thúc trong quý I/2020, còn nếu dịch kéo dài đến hết quý II/2020 thì CPI có thể lên tới 4.86%.

Do ảnh hưởng của dịch SARS-CoV-2, dự báo số lượng doanh nghiệp thành lập mới sẽ giảm ở hầu hết các lĩnh vực so với cùng kỳ năm 2019 (15/17 ngành), trong đó giảm mạnh ở lĩnh vực nghệ thuật, vui chơi và giải trí (giảm 23%). Lĩnh vực bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy giảm 11.8%, dịch vụ lưu trú và ăn uống giảm 14.5%, số lao động đăng ký mới trong lĩnh vực nghệ thuật, vui chơi và giải trí giảm 50.2%, vận tải kho bãi giảm 37.9%.

Khối ngành công nghiệp điện, điện tử vốn là nhóm mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng sẽ đối mặt với nhiều vấn đề. Vì ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam nhập khẩu linh kiện điện tử chủ yếu từ Trung Quốc, việc duy trì các biện pháp kiểm dịch ảnh hưởng rất lớn đến nguồn cung ứng đầu vào phục vụ sản xuất cũng như thị trường tiêu thụ cho ngành này, tác động lớn đến nguồn linh kiện, phụ kiện đầu vào cho sản xuất trong nước.

Ngành dệt may cũng sẽ chịu ảnh hưởng do phải nhập khẩu số lượng lớn nguyên liệu dệt may từ thị trường Trung Quốc. Trong trường hợp dịch SARS-CoV-2 kéo dài, các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu dệt may trong nước sẽ gặp khó khăn trong việc tìm nguồn nguyên vật liệu đầu vào dẫn đến tăng chi phí sản xuất, lợi nhuận giảm. Năm 2019, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 4.2 tỷ USD, chiếm 10.8% kim ngạch xuất khẩu cả nước, đứng thứ 5 sau Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Dịch SARS-CoV-2 ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, theo đó, khi khu vực sản xuất bị ảnh hưởng, hoạt động đầu tư sẽ chịu tác động làm giảm đầu tư của toàn nền kinh tế trong cả ngắn và dài hạn, đặc biệt là đầu tư khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và khu vực ngoài nhà nước. Các nhà đầu tư mới dừng tìm kiếm cơ hội đầu tư, nhất là FDI, ảnh hưởng tới thu hút vốn đầu tư nước ngoài trong thời gian tới. Thậm chí các dự án đã đầu tư có thể bị trì trệ do tăng vốn đầu tư.

Ngành du lịch cũng bị ảnh hưởng, số lượng khách từ các quốc gia khác nhập cảnh vào Việt Nam sẽ giảm mạnh do nước ta có biên giới đường bộ với Trung Quốc và đã có người nhiễm SARS-CoV-2. Theo ước tính, số lượng khách đến sẽ giảm khoảng 50-60% trong giai đoạn có dịch. Nếu dịch kéo dài hết quý I/2020, thiệt hại về doanh thu từ khách quốc tế năm 2020 khoảng 2.3 tỷ USD, nếu dịch kéo dài hết quý II/2020, thiệt hại sẽ khoảng 5 tỷ USD.

Bên cạnh đó, lĩnh vực giao thông vận tải, hàng không cũng chịu nhiều thiệt hại do các chuyến bay bị hủy. Ngoài ra, ngành vận tải đường sắt và đường bộ, xe bus, taxi cũng chịu sự sụt giảm do lượng khách đi lại giảm, lễ hội tổ chức hạn chế. Những dịch vụ hỗ trợ vận tải hàng không như việc quản lý bay, dịch vụ cảng hàng không. Dịch vụ kinh doanh lưu trú cũng gặp nhiều khó khăn do khách hàng hủy tours, hủy đặt chỗ, hoạt động kinh doanh nhà hàng giảm do tâm lý ngại tụ tập nơi đông người.

Theo Nghị quyết số 01/NQ-CP, tăng tưởng GDP năm 2020 là 6.8%, trong đó quý I/2020 tăng 6.25%, quý II/2020 tăng 6.65%, quý III/2020 tăng 7.11%, quý IV/2020 tăng 6.81%. Trên cơ sở dự kiến những tác động trực tiếp và gián tiếp của dịch SARS-CoV-2 tới các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư dự kiến hai kịch bản:

Kịch bản thứ nhất: Trường hợp khống chế được dịch trong quý I/2020 thì tăng trưởng GDP của Việt Nam dự báo là 6.25%, giảm 0.55 điểm phần trăm so với Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ. Trong đó, quý I/2020 tăng 4.52%, quý II/2020 tăng 6.08%, quý III/2020 tăng 6.92% và quý IV/2020 tăng 6.81%.

Kịch bản thứ hai: Trường hợp dịch được khống chế trong quý II/2020 thì tăng trưởng GDP của Việt Nam dự báo là 5.96%, giảm 0.84 điểm phần trăm so với Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ và giảm 0.29 điểm phần trăm so với kịch bản khống chế được dịch trong quý I/2020. Trong đó, quý I/2020 tăng 4.52%; quý II/2020 tăng 5.1%, quý III/2020 tăng 6.70% và quý IV/2020 tăng 6.81%. Như vậy, khả năng sẽ không đạt được mục tiêu tăng trưởng đề ra.

Dịch SARS-CoV-2 tác động đến các lĩnh vực xã hội. Nếu dịch bệnh tiếp tục kéo dài, dự báo thị trường lao động Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng. Quy mô lao động, đặc biệt lao động trong khu vực du lịch, dịch vụ, kinh doanh ăn uống sẽ giảm mạnh. Điều này sẽ tạo sức ép cho thị trường lao động khiến tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm tăng cao, có thể sẽ dẫn đến các vấn đề xã hội khác.

Biện pháp cho học sinh nghỉ học, sinh viên nhập học muộn sẽ giúp ngăn chặn dịch bệnh lây lan trong trường học và là thời gian cho trường tiến hành các công tác phòng dịch. Tuy nhiên, việc thực hiện các biện pháp này lâu dài sẽ ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh, sinh viên. Đối với các học sinh cuối cấp, việc nghỉ học có thể gây ảnh hưởng đến chương trình học và kế hoạch ôn thi trong thời gian tới. Dịch bệnh cũng tác động không nhỏ lên đời sống, sinh hoạt, tâm lý của nhân dân.

Ngay từ khi dịch SARS-CoV-2 bùng phát tại Trung Quốc, Chính phủ Việt Nam đã tích cực, chủ động, sẵn sàng các giải pháp để ứng phó. Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Công văn số 79-CV/TW, ngày 29/01/2020; Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 121/CĐ-CP, ngày 23/01/2020; Chỉ thị số 05/CT-Ttg, ngày 28/01/2020; Quyết định số 172/QĐ-Ttg, ngày 01/02/2020 về việc phòng, chống dịch viêm phổi cấp. Đồng thời chỉ thị các bộ, ngành, ủy ban nhân dân các địa phương, các tổ chức, cá nhân phải coi công tác phòng, chống dịch như "chống giặc", kiên quyết ngăn chặn dịch, kể cả phải chấp nhận thiệt hại về kinh tế. Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch cũng đã được thành lập. Bộ Y tế thành lập 25 đội phản ứng nhanh, Bộ Quốc phòng thành lập 20 đội, 4 bệnh viện sẵn sàng hỗ trợ phòng, chống dịch.

Các biện pháp phòng, chống dịch được xác định cụ thể, bao gồm: Thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch; khai báo, báo cáo dịch; tổ chức cấp cứu, khám, chữa bệnh; cách lý, vệ sinh, diệt trùng, tẩy uế; bảo vệ cá nhân; kiểm soát ra, vào vùng dịch; huy động, trưng dụng các nguồn lực chống dịch; hợp tác quốc tế và các biện pháp chống dịch khác. Thực hiện các giải pháp về lưu thông hàng hóa, bình ổn giá cả, thị trường, ổn định tâm lý người tiêu dùng; tập trung hỗ trợ khôi phục sản xuất, ổn định đời sống nhân dân; bảo đảm cung - cầu lao động, giảm thất nghiệp; thực hiện đồng bộ, linh hoạt các chính sách để thúc đẩy tăng trưởng.

Như vậy, dịch SARS-CoV-2 gây ra nhiều hệ lụy và vẫn đang diễn biến phức tạp. Việc đối phó với dịch mới không chỉ của riêng Trung Quốc mà của tất cả các chính phủ cũng như của mọi người dân và cần phải được đồng thời tiến hành trên cả bốn phương diện: y tế, chính trị, kinh tế và con người. Mỗi quốc gia tự xác định mức độ thích hợp nhất, đồng thời sẵn sàng ứng phó với khủng hoảng, tăng cường nghiên cứu và trao đổi kết quả nghiên cứu, thông tin kịp thời, chuẩn xác và đầy đủ, hỗ trợ lẫn nhau về tài chính và kinh nghiệm.

Ngọc Thuận

Nguồn: Thông tin Báo cáo viên - Trung tâm Thông tin công tác Tuyên giáo, Ban Tuyên giáo Trung ương - số 3, tháng 3/2020.

Lượt người xem:   81
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Số Trang

Số Ảnh

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by
Ảnh
Video
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC HUỆ
Chịu trách nhiệm chính:​  Ông Lê Văn Nên - PCT.UBND huyện. ​
Địa chỉ: ​Khu phố 2 thị trấn Đông Thành huyện Đức Huệ, Long An.
Điện thoại : (072) 3854230​ * Fax: (072) 3854771 ​ * Email: bbtduchue​​​​@longan.gov.vn​​
​ ​